ประวัติโบราณสถาน  
 

วังพระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ (บ้านท่าเตียน) สร้างขึ้นเมื่อปีพ.ศ. ๒๔๕๒ ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยสมเด็จเจ้าฟ้ากรมหลวงพิษณุโลกประชานารถ ทรงสร้าง เพื่อพระราชทานให้เป็นตำหนักของพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ และเพื่อเป็นท่าเรือส่วนพระองค์ (เนื่องจากด้านหลังติดริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา) จนกระทั่งในปี พ.ศ. ๒๔๘๑ เมื่อพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์เสด็จกลับจากการศึกษาที่ประเทศอังกฤษ พร้อมหม่อมอาลิซาเบท ผู้เป็นชายา จึงเปลี่ยนชื่อวังนี้เป็น วังจักรพงษ์ และปรับปรุงเป็นที่ประทับสืบมา

 

 
   
 
  ลักษณะทางสถาปัตยกรรมและศิลปกรรม  
  ๑.พระตำหนัก สร้างขึ้นตามแบบสถาปัตยกรรมแบบตะวันตก เป็นอาคารตึกสไตล์อิตาเลียนวิลล่า ตอนหน้ามี ๒ ชั้น  ปีกซ้ายตอนในก่อสูง ๓ ชั้น มีโดมอีกชั้นหนึ่ง  มุขเดียวตอนกลางอาคาร  หน้าบันแบบเจาะช่องหน้าต่าง  เสาซุ้มหน้าต่างเป็นเหลี่ยมมีหัวเสาและฐานเสา  ผนังมุขก่อเป็นเสานูนประดับลายปูนปั้นบริเวณหัวเสาชั้นสองและใกล้ฐานชั้นล่าง  ปีซ้ายมีบันไดหินอ่อนขึ้นสู่เฉลียงหน้า  เชิงบันไดตั้งปืนใหญ่ข้างละกระบอก  ถัดออกไปเป็นสระบัวขอบหินอ่อน  เฉลียงชั้นล่างพนักทึบ เฉลียงชั้นสองประกอบด้วยราวลูกกรงโปร่ง  เสาเหลี่ยมปลายหยักบานออก  ซุ้มเฉลียงกั้นเป็นไม้บานเกล็ด  ผนังเหนือเพดานชั้นสาม  เจาะช่องหน้าต่างกรอบบนโค้งกลมตีไม้เป็นช่องติดกระจกลายดอกเล็ก ๆ หอคอยหลังคาทางแหลมผนังกรุกระจกสีทั้ง ๔ ด้าน  หน้าต่างมุขเหนือบันไดทำหน้าที่เป็นกันสาดรองรับด้วยหูช้างไม้  แต่งไม้เป็นลวดลายวงกลมและเส้นตรงตัดกัน  ปีกขวาเหนือกรอบห้าต่างชั้นสองประดับลายปูนปั้นทรงสี่เหลี่ยม  สุดปีกหักมุมเข้าไปทางด้านหลัง  มีบันไดหินอ่อนขนาดย่อมกว่าบันไดหน้า  ด้านหลังพระตำหนักก่อเฉลียงรับลมจากแม่น้ำเจ้าพระยาทุกชั้น เฉลียงชั้นล่างอยู่ทางปีกขวาสร้างเป็นรูปโค้งครึ่งวงกลม มีบันไดทอดลงถนนตรงไปศาลาท่าน้ำ เฉลียงชั้น ๓ และเฉลียงรอบหอคอยสร้างอ้อมจากด้านริมแม่น้ำหักมุมมาตลอดด้านขวาของพระตำหนัก                ๒. ศาลาริมน้ำ ก่อเขื่อนคอนกรีต ตอนบนก่อกำแพงเตี้ยๆ  มีซุ้มตอนบนกำแพง ประดับลายปูนปั้นแบบเดียวกับลายสลักที่ลูกกรงบันไดภายในพระตำหนัก เชิงชายหลังคาไม้สลักลายมีซุ้มไม้ตีเป็นช่องสี่เหลี่ยมติดกระจกลาย  
   
 
  สภาพปัจจุบัน  
  มั่นคงแข็งแรงและสะอาดเพราะได้รับการดูแลรักษาเป็นอย่างดี  
   
 
  ลักษณะการใช้งานปัจจุบัน  
 

พระตำหนัก เป็นที่ทำการของสำนักงานกองมรดกของพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ มูลนิธิ “จักรพงษ์มูลนิธิ” บริษัทไทยนิธิ จำกัด และมูลนิธิโลกสีเขียว

ศาลาท่าน้ำ ใช้เป็นท่าเรือสำหรับพระราชอาคันตุกะ

 
   
 
  การจัดลำดับความสำคัญโบราณสถาน  
 
ประเภทสิ่งก่อสร้าง  
สิ่งก่อสร้างเดี่ยว
กลุ่มของสิ่งก่อสร้าง
ย่านชุมชน และเมืองประวัติศาสตร์
 
แหล่งโบราณคดี
 
 แหล่งโบราณคดีขุดค้นแล้ว
   แหล่งโบราณคดียังไม่ได้ขุดค้น
    แหล่งศิลปะถ้ำ
 
 แหล่งประวัติศาสตร์
ภูมิทัศน์ประวัติศาสตร์
การจัดลำดับคุณค่าโบราณสถาน  
 สมบัติแห่งชาติ
 มรดกทางวัฒนธรรมสำคัญ
 มรดกทางวัฒนธรรม
 อาคารสถานที่อนุรักษ์
การจัดลำดับศักยภาพในการอนุรักษ์  
 ศักยภาพสูง
 ศักยภาพปานกลาง
 ศักยภาพต่ำ
 
การจัดลำดับการดำเนินการอนุรักษ์  
 เร่งด่วน
 จำเป็นแต่ไม่เร่งด่วน
 ยังไม่มีความจำเป็น